WIENIEC – GMINA BRZE┼Ü─ć KUJAWSKI

24 Sie
11:42

Jak ju┼╝ pisa┼éem, nawi─ůza┼éem kontakt z so┼étysem wsi Wieniec w gminie Brze┼Ť─ç Kujawski pani─ů Gra┼╝yna Grabowsk─ů.

Wie┼Ť ta jest trzy razy wi─Öksza od naszej, starsza i ma udokumentowan─ů histori─Ö. My wci─ů┼╝ czekamy na opracowanie historii w wykonaniu pana Piotra.

Poniżej historia i kilka zdjęć Wieńca. Pani Grabowska obiecała przesłać więcej zdjęć :)

pałac

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

|

Wieniec ÔÇô pradzieje

W granicach Wie┼äca istnieje ponad 20 stanowisk archeologicznych, stad jego pradzieje s─ů dobrze udokumentowane. Najstarsze, poznane ┼Ťlady osadnictwa si─Ögaj─ů wczesnego neolitu (m┼éodszej epoki kamienia) kultury ceramiki wst─Ögowej rytej (4200-3500 lat p.n.e.). Archeolodzy odkryli tu liczne osady trapezowatych dom├│w wsp├│lnoty nazwanej w encyklopediach ÔÇ×spo┼éecze┼ästwem d┼éugich chat grupy┬á brzesko ÔÇô kujawskiej kultury lendzielskiejÔÇŁ.
Rozleg┼ée osady grupowano w niewielkie ÔÇô o powierzchni do 40 km2 ÔÇô mikroregiony z populacj─ů oko┼éo 50 ÔÇô 60 os├│b. Osada mia┼éa powierzchni─Ö oko┼éo 2500 m2. Funkcjonowa┼éo tam r├│wnolegle 4 ÔÇô 5 chat na obszarze licz─ůcym oko┼éo 800-100 m2, wok├│┼é kt├│rego sytuowano obiekty gospodarcze i poch├│wki zmar┼éych cz┼éonk├│w wsp├│lnoty. Czas istnienia takowego osiedla nie przekracza┼é dw├│ch lat, potem opuszczano je na 8-10 lat, przenosz─ůc si─Ö w inne miejsce. Grupa migruj─ůca w tym systemie rotacji zak┼éada┼éa oko┼éo 5-6 podobnego charakteru osad okresowo zasiedlanych przez oko┼éo 600 lat. Tytu┼éowe ÔÇ×d┼éugie chatyÔÇŁ s─ů jednym z podstawowych wyr├│┼╝nik├│w ÔÇ×brzesko-kujawskiegoÔÇŁ spo┼éecze┼ästwa. Makiety osad brzesko-kujawskich eksponuje Muzeum Archeologiczne w Warszawie.
Stwierdzono tu tak┼╝e ┼Ťlady kultu megalitycznego. Najstarszym centrum megalit├│w jest ┼Ürodkowa Afryka (6 tys. lat p.n.e.), dopiero potem Europa (5 tys. lat p.n.e.). Jak pisze Zygmunt Krzak w pracy ÔÇ×Megality EuropyÔÇŁ: ÔÇ×z miejscowo┼Ťci Wieniec (Kujawy, Polska) pochodzi czaszka oko┼éo siedemdziesi─Öcioletniego m─Öskiego przedstawiciela rasy czarnej, znaleziona w grobie megalitycznej kulturyÔÇŁ. W Szkocji zachowa┼éa si─Ö ludowa opowie┼Ť─ç o s┼éynnym kr─Ögu kamiennym i alejach menhirowych (wyznaczonych g┼éazami) w Callanish na Hebrydach, gdzie mowa o tym, ┼╝e s─ů one dzie┼éem murzyn├│w, kt├│rzy przybyli tu na statkach pod wodz─ů wielkiego Kr├│la i zarazem kap┼éana. Zapewne po drodze odwiedzili ziemi─Ö wienieck─ů.
Z epoki br─ůzu (1700-650 lat p.n.e.) znaleziono tu osady ludno┼Ťci kultury ┼éu┼╝yckiej, a z epoki ┼╝elaza (650lat p.n.e.-1250 n.e.) – osady ludno┼Ťci kultury przeworskiej.
Na 6 stanowiskach archeologicznych odkryto te┼╝ pozosta┼éo┼Ťci osad wczesno┼Ťredniowiecznych (570-1250 lata n.e.) jako zacz─ůtek nowo┼╝ytnego i wsp├│┼éczesnego Wie┼äca.
Prof. Konrad Ja┼╝d┼╝ewski, wybitny polski archeolog i badacz tych ziem, potwierdzi┼é w pobliskim Brze┼Ťciu Kujawskim ci─ůg┼éo┼Ť─ç osadnictwa od czasu neolitu. Jest pewne, ┼╝e dotyczy to tak┼╝e ziemi wienieckiej.

ZESP├ô┼ü PA┼üACOWO-PARKOWY ÔÇô jedno z najokazalszych za┼éo┼╝e┼ä na Kujawach. Stylem wystroju nawi─ůzuje do renesansu w┼éoskiego, jednak rozbudowana bry┼éa wyp┼éyn─Ö┼éa z nurtu romantycznego architektury II po┼é. XIX wieku. Pi─Ötrowy, z dwupi─Ötrowymi ryzalitami. Od p├│┼énocy do po┼éudnia czterokondygnacyjne wie┼╝e zako┼äczone wysokimi, spiczastymi dachami. Nad wej┼Ťciem ┼╝eliwny balkon i p├│┼ékoli┼Ťcie zamkni─Öta porte-fenetre. W zwie┼äczeniu cz─Ö┼Ťci ┼Ťrodkowej odcinek attyki z rze┼║bami dwojga putt├│w podtrzymuj─ůcych skuty kartusz herbowy i wielki wieniec kwiatowy ÔÇô jako aluzja do nazwy miejscowo┼Ťci. Ryzalit ┼Ťrodkowy zako┼äczony tarasem, powy┼╝ej o┼Ť ┼Ťrodkowa uj─Öta boniowanymi pilastrami, zako┼äczona odcinkiem attyki z metalow─ů rze┼║b─ů or┼éa. Powierzchnia zabudowy ÔÇô 858,2m2, powierzchnia u┼╝ytkowa ÔÇô 1785m2 i kubatura 11240m3.

PARK ÔÇô za┼éo┼╝ony na planie zbli┼╝onym do trapezu. Szat─Ö ro┼Ťlinn─ů stanowi 1411 pozycji li┼Ťciastych i iglastych drzew i krzew├│w. Dominuje klon, jesion wynios┼éy, lipa drobnoli┼Ťciasta, wi─ůz szypu┼ékowy, jawor, kasztanowce, modrzew i platan kolonisty. Powierzchnia ÔÇô 8ha. Na osi elewacji ogrodowej pa┼éacu wyd┼éu┼╝ony, prostok─ůtny parter po┼Ťrodku kt├│rego kolista sadzawka z fontann─ů.

STARY PA┼üAC ÔÇô w stylu neogotyku angielskiego, pi─Ötrowy, wzniesiony na rzucie prostok─ůta, z cz─Ö┼Ťciowo wbudowan─ů w korpus o┼Ťmioboczn─ů wie┼╝─ů. Wie┼╝a tr├│jkondygnacyjna z balkonem o ┼╝eliwnej, ozdobnej balustradzie na wysoko┼Ťci pi─Ötra. Najwy┼╝sza kondygnacja obwiedziona balkonem z ┼╝eliwn─ů balustrad─ů o motywach rozet z czteroli┼Ť─çmi. Nad nim wmurowana w ┼Ťcian─Ö neogotycka p┼éyta ┼╝eliwna z medalionem W┼éadys┼éawa ┼üokietka, urodzonego w Brze┼Ťciu (stolicy ksi─Östwa brzesko-kujawskiego) ksi─Öcia brzeskiego i p├│┼║niejszego Kr├│la Polski. Pa┼éacowi przeznaczono p├│┼║niej funkcj─Ö oficyny.

KORDEGARDA ÔÇô portiernia, z brama wjazdow─ů i ogrodzeniem z 1873r.

KO┼ÜCI├ô┼ü PARAFIALNY p.w ┼Ť┼Ť. Stanis┼éawa Kostki i Miko┼éaja. O┼étarz g┼é├│wny, neogotycki z 2 po┼é. XIXw. Z licznymi rze┼║bami ┼Ťwi─Ötych i obrazem Przemienienia Pa┼äskiego, pochodz─ůcy z katedry w┼éoc┼éawskiej. Obraz matki Boskiej z Cz─Östochowskiej z XXw. w srebrnej, rokokowej sukience z 2 po┼é. XVIIIw. Obraz ┼Ťw. Miko┼éaja z 1885r. Rze┼║by prymitywne i ludowe, neogotyckie, pochodz─ůce ze Starego Ko┼Ťcio┼éa i z Katedry w┼éoc┼éawskiej. W nawie g┼é├│wnej obraz ┼Ťw. J├│zefa uratowany z o┼étarza g┼é├│wnego przed zniszczeniem ko┼Ťcio┼éa w 1941r., odnaleziony w 2005r. Obok plebania (1900r.)

KAPLICA (1897r.) cmentarna, neoroma┼äska, prostok─ůtna tr├│jprz─Ös┼éowa z w─Ö┼╝szym, jednoprz─Ös┼éowym prezbiterium. Cmentarz rz.-katolicki z ko┼äca XIXw. ze starodrzewem.

ZESP├ô┼ü FOLWARCZNY (ul. Parkowa 25-37) budynki powsta┼ée w 1 po┼é. XIXw. cz─Ö┼Ťciowo przebudowane, skupione wok├│┼é rozleg┼éego, czworobocznego dziedzi┼äca (spichlerz i stodo┼éa). Zdewastowan─ů owczarni─Ö i zajazd rozebrano. W ZESPOLE z po┼é. XIXw.: d. GORZELNIA (1877r.) – eklektyczna, o cechach klasycyzuj─ůcych. Murowana z ceg┼éy, otynkowana, parterowa z kwadratow─ů, pi─Ötrow─ů cz─Ö┼Ťci─ů po┼Ťrodku. W szczycie od ul. Parkowej 37 p┼éycina z tarcz─ů zegarow─ů i dat─ů budowy, d. KU┼╣NIA (ul. Parkowa 25), zdewastowana, d. ┼üA┼╣NIA (ul. Akacjowa 1), d. STAJNIA (ul. Parkowa 29)

DAWNA SZKOŁA, potem Gmina (Parkowa 56) z I poł. XIXw., późnoklasycystyczny

CZWORAK (ul. Parkowa 24) murowany z poł. XIXw.

DOM PRACOWNIK├ôW FOLWARCZNYCH z 2 kondygnacjami tzw. ÔÇ×Czerwone Piek┼éoÔÇŁ (ul. Parkowa 52) z k. XIXw.

DAWNE ALEJE: lipowa (ul. Parkowa), jaworowa i klonowa (ul. Klonowa).

HISTORIA ZDROJOWISKA WIENIEC

┬áKieruj─ůc si─Ö sugesti─ů swoich przyjaci├│┼é, ludzi nauki, geolog├│w, baron Stanis┼éaw Leopold Kronenberg, dziedzic Wie┼äca, postara┼é si─Ö w 1889 roku o koncesj─Ö na poszukiwanie pok┼éad├│w minera┼é├│w na gruntach Brzezia i Wie┼äca co pozwoli┼éo na wykonanie kilku odwiert├│w poszukiwawczych w latach 1889-1903. Z dw├│ch z nich ÔÇô w Dolinie ÔÇô samowyp┼éywem pop┼éyn─Ö┼éa woda o zapachu siarkowodoru.
W 1909 roku ks. J├│zef Rosi┼äski, wikariusz Wie┼äca zapisa┼é w ksi─Ögach ko┼Ťcielnych m.in.: ÔÇ×Zamiast soli, przy wierceniu w lesie wienieckim za wsi─ů Dolina (w okolicach gaj├│wki Krzy┼╝├│wka, obecna nazwa ÔÇ×Dolina-┼╣r├│d┼éoÔÇŁ) odkryto ┼║r├│d┼éo wody, kt├│re wysoko bi┼éo, wydaj─ůc zapach siarki. Na uczynionym rozbiorze chemicznym pokaza┼éo si─Ö, ┼╝e woda jest siarczano – wapienna i ma siarki wi─Öcej ni┼╝ wszystkie takie ┼║r├│d┼éa w Europie, bo 33% (ÔÇŽ)Gdy ludzie schodzili si─Ö do ┼║r├│d┼éa, z parafii i z W┼éoc┼éawka, baron Kronenberg kaza┼é zbudowa─ç dom z trzema warmami, kt├│ry od wiosny do m. czerwca postawiono i k─ůpiele otworzono w po┼éowie m. lipca 1909r. Kosztem dziedzica utrzymywany jest obs┼éuguj─ůcy ten prowizoryczny zak┼éad k─ůpielowy, a k─ůpa─ç si─Ö dozwolono ka┼╝demu za pozwoleniem administratora d├│br i wszystkim darmo, na spos├│b pr├│bny ile woda oka┼╝e si─Ö skuteczna na reumatyzm i wyrzuty sk├│rne. Wielu dozna┼éo znacz─ůcej ulgiÔÇŁ.
Ówczesnym administratorem dóbr Kronenberga był Józef Grzegorzewicz, a pozytywne oceny wody wydali warszawscy lekarze: Serkowski, Anastazy Landau i Alfred Sokołowski.
Wody lecznicze zainteresowa┼éy ┼Ťwiat lekarski i 11 lipca 1909r. do le┼Ťnicz├│wki Brzezie przyjecha┼éa 19-osobowa Komisja z Warszawy (lekarze, geolodzy i architekci) kt├│ra stwierdzi┼éa przydatno┼Ť─ç warunk├│w do stworzenia uzdrowiska klimatyczno – zdrojowego.
Wikariusz dodaje p├│┼║niej, ┼╝e oficjalnie ┼éazienki uruchomiono w po┼éowie czerwca 1910r. ÔÇ×gdzie r├│wnie┼╝ dozwolono si─Ö k─ůpa─ç pragn─ůcym tego, i tak┼╝e darmo, zostawiaj─ůc tylkon po 20 kopiejek za ka┼╝d─ů k─ůpiel dla obs┼éuguj─ůcegoÔÇŁ.
┼╣r├│d┼éa wskazuj─ů, ┼╝e baron-przeciwny budowie du┼╝ego o┼Ťrodka sanatoryjnego ÔÇô jednak zgodzi┼é si─Ö na korzystanie z wody leczniczej i poleci┼é zainstalowanie wanien w pa┼éacu w Wie┼äcu. Zainstalowano dwie wanny dla go┼Ťci barona i na podw├│rzu wann─Ö dla ludno┼Ťci, a zabiegi odbywa┼éy si─Ö w ten spos├│b, ┼╝e dowiezion─ů beczkowozem wod─Ö ze zdrojowiska podgrzewano do k─ůpieli w kot┼éach na podw├│rzu. Zabiegi trwa┼éy od rana do wieczora ale ÔÇô co zrozumia┼ée ÔÇô tylko latem.
Rok 1910 niew─ůtpliwie zapocz─ůtkowa┼é zorganizowan─ů eksploatacj─Ö zdrojowiska dla cel├│w leczniczych co oznacza, ┼╝e obecny Wieniec ÔÇô Zdr├│j ma za sob─ů ponad stuletni─ů histori─Ö.
Po przerwie wojennej zabiegi wznowiono, ale Kronenberg oddał łazienki i eksploatację źródła osobie prywatnej.
Dysponuj─ůcy wiedz─ů i kapita┼éem entuzja┼Ťci budowy uzdrowiska (skupieni wok├│┼é in┼╝. majora┬á rezerwy Stanis┼éawa Smolki) podj─Öli pr├│b─Ö za┼éo┼╝enia z Kronenbergiem sp├│┼éki celem rozbudowy ┼éazienek i urz─ůdzenia sanatorium z prawdziwego zdarzenia. Wobec odmowy Smolka wydzier┼╝awi┼é od Dyrekcji Las├│w Pa┼ästwowych 7 ha lasu przylegaj─ůcego do d├│br Kronenber├│w (ze zgod─ů na odwierty) czym zapocz─ůtkowa┼é dzieje uzdrowiska w obecnym miejscu.
Wiercenia rozpocz─Öto 4 maja 1922r. a zamo┼╝ni entuzja┼Ťci z W┼éoc┼éawka osi─ůgn─Öli sw├│j cel ju┼╝ 30 wrze┼Ťnia, kiedy to w odwiercie w rewirze le┼Ťnictwa Poraza z g┼é─Öboko┼Ťci ok. 116m. wytrysn─Ö┼éa samowyp┼éywem z wydajno┼Ťci─ů ok. 30m3/godz. woda na wysoko┼Ť─ç 6m. W pobli┼╝u odkryto te┼╝ bogate z┼éo┼╝a borowin.
Kiedy Pa┼ästwowy Instytut Farmaceutyczny potwierdzi┼é sk┼éad siarczano-chlorowo-wapniowo-sodowy wody w dniu 19 kwietnia 1923 roku zawi─ůzano formalnie sp├│┼ék─Ö p.n. ÔÇ×Zdrojowisko Siarczane WieniecÔÇŁ Sp├│┼éka z o.o. z udzia┼éowcami m.in. Stanis┼éaw Smolka, ks. pra┼éat Stanis┼éaw Pruski, lekarz Witold Piasecki, in┼╝. Antoni Olszakowski, arch. Stefan Nar─Öbski, przemys┼éowiec Jerzy Boja┼äczyk, dyr. bank├│w Antoni Kotlarski┬á i Lech Kry┼äski. Kapita┼é podzielono na 800 udzia┼é├│w po 6 tys. z┼é, ale a┼╝ 230 udzia┼é├│w wni├│s┼é Smolka, inwestuj─ůc ca┼éy sw├│j maj─ůtek i ju┼╝ go nie odzyskuj─ůc (┼Ťwiatowy kryzys w l. 1929-33).
Ju┼╝ 15 sierpnia 1923r. oddano do u┼╝ytku budynek k─ůpielowy na 8 stanowisk zabiegowych i rozpocz─Öto wydawanie k─ůpieli. Wiosn─ů 1925r. wybudowano budynek, a 12 sierpnia otwarto uroczy┼Ťcie Zak┼éad Zdrojowy, co mo┼╝na uzna─ç za pocz─ůtek dzia┼éania uzdrowiska. Po┼Ťwi─Öcenia zak┼éadu dokona┼é udzia┼éowiec ks. Stanis┼éaw Pruski. Jak napisa┼éo z tej okazji ├│wczesne ÔÇ×S┼éowo KujawskieÔÇŁ: ÔÇ×Wed┼éug orzeczenia pomocy lekarskiej, woda z tego ┼║r├│d┼éa, zawieraj─ůca znaczn─ů ilo┼Ť─ç siarki i innych sk┼éadnik├│w leczniczych, okaza┼éa si─Ö bardzo skuteczn─ů przy cierpieniach artretycznych i reumatyzmowych. Przepi─Ökne i nadzwyczaj zdrowe po┼éo┼╝enie ┼║r├│d┼éa w┼Ťr├│d lasu sosnowego stawia to miejsce o wiele wy┼╝ej od CiechocinkaÔÇŁ.
1 czerwca 1927r. uko┼äczono budow─Ö obiektu administracyjnego, a w 1928r. uruchomiono kolejk─Ö w─ůskotorow─ů do W┼éoc┼éawka d┼éugo┼Ťci 5,5 km z dwoma wagonikami i zaprz─Ögiem ko┼äskim, zast─ůpionym potem lokomotyw─ů osi─ůgaj─ůc─ů pr─Ödko┼Ť─ç 20km/godz. W 1929 roku podj─Öto te┼╝ budow─Ö szosy do W┼éoc┼éawka, zako┼äczon─ů w 1930 roku. Uzdrowisko nosi┼éo w├│wczas nazw─Ö Zak┼éad K─ůpielowy ┼╣r├│de┼é Siarczanych ÔÇ×WieniecÔÇŁ, a od 26 czerwca 1929r. sta┼éo si─Ö w┼éasno┼Ťci─ů W┼éoc┼éawskiego Zdrojowiska Siarczanego ÔÇ×WieniecÔÇŁ, sp├│┼éka z o.o.
17 sierpnia 1929r. ks. biskup Rado┼äski po┼Ťwi─Öci┼é kaplic─Ö w stylu zakopia┼äskim wybudowan─ů z inicjatywy ks. Pruskiego. W 1930r. oddano do u┼╝ytku nowoczesny, zabiegowy Dom Zdrojowy oraz prewentoria dla dzieci ÔÇ×Bo┼╝enkaÔÇŁ i ÔÇ×JutrzenkaÔÇŁ na 150 ┼é├│┼╝ek, co zapocz─ůtkowa┼éo leczenie dzieci dotkni─Ötych schorzeniami reumatologicznymi i uk┼éadu kr─ů┼╝enia. Ruszy┼éa budowa prywatnych pensjonat├│w dla kuracjuszy korzystaj─ůcych z zabieg├│w (ÔÇ×ZaciszeÔÇŁ, ÔÇ×StokrotkaÔÇŁ, ÔÇ×JaninaÔÇŁ, ÔÇ×DanusiaÔÇŁ, „Ka┼║mierkaÔÇŁ, ÔÇ×ZakopiankaÔÇŁ) w cz─Ö┼Ťci prowadzonych przez siostry zakonne. Poza kuracjuszami (g┼é├│wnie z W┼éoc┼éawka i z Warszawy) przyje┼╝d┼╝ali do Wie┼äca letnicy na kilkunastodniowe wczasy i w┼éoc┼éawianie na niedzielne maj├│wki (dla wczasowicz├│w i go┼Ťci otwarto restauracj─Ö z dansingiem) st─ůd do wybuchu wojny uzdrowisko rozwija┼éo si─Ö szybko i bez dotacji rz─ůdowych.
W 1932 r. odnotowano: ÔÇ×W zdrojowisku Wieniec znajduje si─Ö obecnie 12 wilii-dwork├│w, zawieraj─ůcych oko┼éo 130 pokoi. Niekt├│re z nich s─ů skanalizowane. Zaprojektowane jest i w przysz┼éym roku b─Ödzie zaprowadzone o┼Ťwietlenie elektryczne. Z wiosn─ů rozpocznie si─Ö budowa dalszych czterech wilii. Pozatem 2 pensjonaty i 2 restauracje.ÔÇŁ
W kampanii wrze┼Ťniowej w wieku 57 lat zgin─ů┼é w bitwie nad Bzur─ů animator Uzdrowiska,┬á Stanis┼éaw Smolka. W czasie okupacji Uzdrowisko go┼Ťci┼éo niemieckich dygnitarzy, a pod koniec wojny ÔÇô leczy┼éo rannych ┼╝o┼énierzy frontowych. W 1945 roku zdrojowisko przej─Ö┼éo Prezydium Powiatowej Rady Narodowej we W┼éoc┼éawku.
9 sierpnia 1950r. Zdrojowisko przej─Ö┼éo Przedsi─Öbiorstwo Pa┼ästwowe ÔÇ×Uzdrowisko┬á CiechocinekÔÇŁ z zamiarem organizacji leczenia uzdrowiskowego dzieci dotkni─Ötych chorob─ů reumatyczn─ů,ale po 1953 roku Centralny Zarz─ůd Uzdrowisk Polskich w Warszawie ustanowi┼é tu Pa┼ästwowe Przedsi─Öbiorstwo Uzdrowiskowe ÔÇ×Wieniec -Zdr├│jÔÇŁ.Wtedy wytyczono ulice, wyasfaltowano drogi i wybudowano przychodni─Ö lekarsk─ů,blok mieszkalny dla personelu,pralnie,warsztaty i magazyny. Wybudowano kanalizacj─Ö, biologiczno – mechaniczn─ů oczyszczalni─Ö ┼Ťciek├│w i now─ů sie─ç elektryczn─ů.
W 1968 roku odbudowano ┼║r├│d┼éa likwiduj─ůc stare odwierty,kt├│re mog┼éy zak┼é├│ca─ç r├│wnowag─Ö z┼éo┼╝a w├│d siarczanych, a minister Zdrowia zadecydowa┼é o utworzeniu tu obszaru g├│rniczego ÔÇ×WieniecÔÇŁ. Wcze┼Ťniej ten sam minister z dniem 1 stycznia 1967 roku uzna┼é Wieniec za uzdrowisko. W 1972 roku ponownie uruchomiono sanatoryjne leczenie doros┼éych. Powsta┼éo sanatorium ÔÇ×HutnikÔÇŁ, a w 1985 roku oddano do u┼╝ytku kardiologiczny szpital uzdrowiskowy ÔÇ×ZaciszeÔÇŁ.
W sierpniu 1989 roku Minister Zdrowia utworzy┼é dla z┼é├│┼╝ wody leczniczej i borowiny (torfu leczniczego) obszar g├│rniczy ÔÇ×Wieniec 1ÔÇŁ na powierzchni 1949 ha, przy czym stan zasob├│w borowiny tylko z┼éo┼╝a ÔÇ×BÔÇŁ szacuje si─Ö na 53 tysi─ůce ton, przy wydobyciu rocznym 120-150 ton. Z dost─Öpnych zasob├│w wody w ilo┼Ťci 27m3/h wsp├│┼éczesne uzdrowisko wykorzystuje jedynie 2 %, a jej ÔÇ×wiekÔÇŁ izotopowo wyliczono na oko┼éo 13.700 lat.
Po zmianie ustroju Wieniec-Zdr├│j jest cz─Ö┼Ťci─ů terytorium samorz─ůdowej gminy uzdrowiskowej Brze┼Ť─ç Kujawski.
Po szeregu reorganizacjach w 1999 roku uzdrowisko po 76 latach ponownie sta┼éo si─Ö sp├│┼ék─ů, tym razem Skarbu Pa┼ästwa. Staraniem Zarz─ůdu Uzdrowiska i samorz─ůdu przeprowadzono gazyfikacj─Ö wi─Ökszo┼Ťci obiekt├│w, doprowadzono wod─Ö pitn─ů z uj─Ö─ç wienieckich, w┼é─ůczono miejscowo┼Ť─ç do zbiorowego systemu oczyszczania ┼Ťciek├│w, wybudowano kilka kilometr├│w ┼Ťcie┼╝ek pieszo-rowerowych i zmodernizowano drogi dojazdowe.
Uzdrowisko wzbogaci┼éo si─Ö o basen leczniczy, obiekt Pijalni W├│d Leczniczych i jaskini─Ö soln─ů.
W 2004 roku zawieszono ┼Ťwiadczenie us┼éug uzdrowiskowych dla dzieci. Staraniem ks. Les┼éawa Witczaka wzniesiono w latach 2006-2009 nowoczesny ko┼Ťci├│┼é Mi┼éosierdzia Bo┼╝ego.
W uzdrowisku celebryci bywali przejazdem (Miss World ÔÇô Aneta Kr─Öglicka, Aleksander Kwa┼Ťniewski- Prezydent RP) albo na rehabilitacji (Krzysztof Krawczyk w 1989/90r., po wypadku drogowym pod Bydgoszcz─ů). Atrakcj─ů Uzdrowiska jest z pewno┼Ťci─ů park sanatoryjny z lat 1923-27, wpisany do rejestru zabytk├│w, oraz okoliczny pomnik przyrody ÔÇô 400-letni d─ůb Kuba, zwany te┼╝ d─Öbem siostry Amelii. Podobno od siekier drwali uratowa┼éa go pro┼Ťbami zakonnica Amelia Nosowska z Domu Si├│str Mi┼éosierdzia ┼Ťw. Wincentego ├ú Paulo w Wie┼äcu ÔÇô Zdroju, zawieszaj─ůc na nim p├│┼║niej r├│┼╝aniec z medalionem Matki Boskiej.
Przez uzdrowisko przebiega znakowany ÔÇ×czarnyÔÇŁ szlak turystyczny PTTK, ┼é─ůcz─ůcy okoliczne Miejsca Pami─Öci Narodowej, a w s─ůsiaduj─ůcym nadle┼Ťnictwie ┼üuba mo┼╝na skorzysta─ç z le┼Ťnych ┼Ťcie┼╝ek dydaktycznych. R├│┼╝norodne atrakcje zapewnia te┼╝ pobliski, ponadstutysi─Öczny W┼éoc┼éawek, po┼é─ůczony z Uzdrowiskiem miejsk─ů lini─ů komunikacyjn─ů. Koszykarze w┼éoc┼éawskiego Anwilu i┬á zawodowi sportowcy innych dyscyplin to tradycyjni uczestnicy odnowy biologicznej i leczenia w obiektach Wie┼äca ÔÇô Zdroju. Mi┼éo┼Ťnicy golfa mog─ů skorzysta─ç z 9 ÔÇô do┼ékowego pola w s─ůsiaduj─ůcym Wie┼äcu ÔÇô Zalesiu (Golf Kujawy Club). Na skraju Uzdrowiska przyci─ůga wzrok pami─ůtkowa tablica PTTK, Towarzystwa Geograficznego i Nadle┼Ťnictwa W┼éoc┼éawek wskazuj─ůca miejsce przebiegu 19 po┼éudnika d┼éugo┼Ťci geograficznej wschodniej (po jej jednej stronie jest si─Ö starszym o 16 minut).
Przebiegaj─ůca w pobli┼╝u w Wie┼äcu autostrada A1 zapewnia zainteresowanym dogodn─ů komunikacj─Ö z miejscem zamieszkania.
W dniu 30 listopada 2010 roku 93% udziałów spółki Uzdrowisko Wieniec sprzedano prywatnemu inwestorowi, co otwiera kolejny rozdział rozwoju Zdrojowiska Wieniec.

WIENIEC NOWO┼╗YTNY

od X wieku – w Wie┼äcu funkcjonuje port na rz. Zg┼éowi─ůczce. W 1266r. wzmiankowany m┼éyn
1154r. – pierwsza wzmianka o Wie┼äcu nale┼╝─ůcym do kapitu┼éy w┼éoc┼éawskiej
1252r. – wzmianka w przywileju Kazimierza I Ksi─Öcia Kujawskiego o wsi Wince, kt├│rej w 1255r. nadaje on prawo niemieckie. Ksi─ů┼╝─Ö pozwoli┼é polowa─ç na bobry.
1259r. – w akcie Papie┼╝a Aleksandra IV wie┼Ť nazwano ÔÇ×WincheÔÇŁ. Kolejne nazwy to ÔÇ×WinzuÔÇŁ i ÔÇ×WinzÔÇŁ
XIIIw. – Biskupi w┼éoc┼éawscy ufundowali ko┼Ťci├│┼é p.w. ┼Üw. Micha┼éa i erygowali parafi─Ö, wzmiankowana w 1380 roku
1356r. – po┼╝ar ko┼Ťcio┼éa, kolejny w 1560, jego odbudowa i konsekracja przez bpa Stanis┼éawa Karnkowskiego w 1575r.-1569r. – bp S. Karnkowski oddaje parafi─Ö na fundusz kaznodziei katedry, odt─ůd plebanem bywa zawsze kanonik katedry w┼éoc┼éawskiej
1582r. – Wieniec liczy┼é 34 ┼éany w tym: 10 w┼é├│k folwarcznych, 3 pleba┼äskie, 3 so┼éeckie,┬á 3 osiad┼ée i 22 puste oraz 9 LÔÇÖ ┼éan├│w czynszowych
1637r. – biskupie akta wizytacyjne wzmiankuj─ů szko┼é─Ö parafialn─ů w Wie┼äcu
1725r. – po┼╝ar ko┼Ťcio┼éa, w 1733r. odbudowa przez bpa Krzysztofa Szembeka
po 1793r.┬á – po konfiskacie d├│br ko┼Ťcielnych w 1797r. Wieniec z przyleg┼éymi lasami i┬á folwarkami kr├│l pruski Fryderyk Wilhelm II daruje gen. lejtn. Fryderykowi Ludwikowi, ksi─Öciu von Hohenlohe ÔÇô Ingelfingen z Wroc┼éawia. W dzier┼╝awie Paw┼éa D─ůbrowskiego, Daniela Arendt i Ignacego Kramlitz do 1818r.
1821r. – za┼éo┼╝ono cmentarz, istnia┼éa karczma, ku┼║nia, m┼éyn wodny, gorzelnia i browar
1824r. – po licytacji za 271 tys. z┼é. w┼éasno┼Ť─ç Mi─ůczy┼äskich, z kt├│rych Stanis┼éaw by┼é adiutantem ks. J├│zefa Poniatowskiego, a hr. Mieczys┼éaw – s─Ödzi─ů pokoju okr─Ögu w┼éoc┼éawskiego
27.07.1831r. – Feldmarsza┼éek ros. Iwan Paskiewicz ok┼éada sekwestrem maj─ůtki Mi─ůczy┼äskich za udzia┼é w powstaniu listopadowym
1826 ÔÇô 47r.┬á – wybudowano nowe budynki folwarczne, owczarni─Ö, stodo┼é─Ö i stajni─Ö, Wieniec mia┼é 37 dym├│w i 289 mieszka┼äc├│w
przed 1850r. – wybudowano dla Mi─ůczy┼äskich tzw. Stary Pa┼éac i park
po 1860 – za udzia┼é Mi─ůczy┼äskiego w Powstaniu Styczniowym rz─ůd zaborczy skonfiskowa┼é Wieniec i sprzeda┼é Franciszkowi Nowi┼äskiemu. W 1865r. w┼éasno┼Ť─ç Jana Krauze
31.08.1869r. – Wieniec od Marii z Jacobich Krauze naby┼é Leopold Kronenberg za sum─Ö 163 000 rubli; dobra obejmowa┼éy w├│wczas 3063 morgi nowopolskie i 8 pr─Öt├│w.
2 po┼é. XIXw. – wybudowano spichlerz, murowany m┼éyn, zajazd, ku┼║ni─Ö i ┼éa┼║ni─Ö.
1873r. – Kronenberg po┼é─ůczy┼é szos─ů Wieniec z Brzeziem, a w 1877r. wybudowa┼é murowany most na Zg┼éowi─ůczce
1878r. – po ┼Ťmierci Leopolda Wieniec dziedziczy Stanis┼éaw Leopold Kronenberg
1880r. – na gruntach darowanych przez Kronenberg├│w wybudowano now─ů szko┼é─Ö, a w 1882r. g┼é├│wnie z darowizny Stanis┼éawa i Leopolda Juliana Kronenberg├│w wybudowano murowany ko┼Ťci├│┼é wg projektu Artura Goebla, konsekrowany przez bpa Bere┼Ťniewicza w 1895r.
1890-92r. – wg proj. Goebla dla Stanis┼éawa Leopolda Kronenberga wybudowano eklektyczny pa┼éac w stylu ÔÇ×renesansu w┼éoskiegoÔÇŁ
1898r. – z fundacji Kronenberg├│w na cmentarzu wybudowano neoroma┼äsk─ů kaplic─Ö wg projektu Goebla. Budynek karczmy adaptowano na Ochronk─Ö dla dzieci
1900r. – wybudowano plebani─Ö, a w 1904r. pa┼éacowy park przekomponowano wg proj. Waleriana Kronenberga
1909r. – poszukuj─ůc soli i w─Ögla brunatnego Kronenberg odkry┼é ┼║r├│d┼éo wody siarczanej 12┬║C i┬á na pr├│b─Ö uruchomi┼é budynek k─ůpielowy z trzema warmami
1913r. – budynek szko┼éy nie pomie┼Ťci┼é 160 uczni├│w, otwarto wi─Öc 4 ÔÇô klasow─ů fili─Ö w Machnaczu
1914/15 – w Wie┼äcu kwateruj─ů wojska rosyjskie, potem artyleria niemiecka; liczne ofiary i zniszczenia od ostrza┼éu
03.1918r. – wojsko niemieckie skonfiskowa┼éo organy ko┼Ťcielne ufundowane w 1884r. przez Stanis┼éawa Kronenberga
od 1919r. – w┼éasno┼Ť─ç Leopolda Jana Kronenberga. Po odzyskaniu niepodleg┼éo┼Ťci nauk─Ö w szkole podj─Ö┼éo 128 dzieci. Do 1921r. Wieniec jest siedzib─ů gminy Pikutkowo
27.06.1923r. – Baron-Delegat Rady Szkolnej i Leopold Julian Kronenberg-Przewodnicz─ůcy Dozoru Szkolnego uczestnicz─ů tradycyjnie w zako┼äczeniu roku szkolnego
1936r. – przy trakcie brzeskim wybudowano now─ů, murowan─ů, szko┼é─Ö. W latach pi─Ö─çdziesi─ůtych, i sze┼Ť─çdziesi─ůtych rozbudowana o ┼Ťwietlic─Ö szkoln─ů, dom nauczycielski i nowe skrzyd┼éo
3.03.1941r. – aby pozyska─ç dzwony hitlerowcy wysadzili w powietrze ko┼Ťci├│┼é
1943r. – Leopold Wojciech Kronenberg s. Jana odbiera dyplom Wy┼╝szej Szko┼éy Agrarnej i wkr├│tce ginie jako ┼╝o┼énierz AK ps. ÔÇ×LOTEKÔÇŁ
1944r. – dekret o reformie rolnej wyw┼éaszcza Leopolda Jana Kronenberga a represje zmuszaj─ů go do wyjazdu z kraju
1945r. – maj─ůtek rozparcelowano, reszt├│wka Wieniec zosta┼éa przeznaczona na zorganizowanie Liceum Rolniczo-Pszczelarskiego. Do 1954r. Wieniec jest siedzib─ů gminy
1946-1948r. – zesp├│┼é dworsko-parkowy u┼╝ytkuje Komitet Wojew├│dzki PPR. W 1949r. w pa┼éacu zorganizowano sanatorium przeciwgru┼║licze, w 1960r. zamienione na Szpital przeciwgru┼║liczy i chor├│b p┼éuc
1957-1964r. – na fundamentach z 1733r. proboszcz ks. Roman Ja┼éocho buduje nowy ko┼Ťci├│┼é
1959r.┬á – Kierownik szko┼éy J├│zef Jankowski oddaje Muzeum Kujawskiemu naczynia wczesno┼Ťredniowieczne i wios┼éo wydobyte z dna Zg┼éowi─ůczki. W 1965r. Badania Katedry Archeologii UMK w Toruniu potwierdzaj─ů Xw. przysta┼ä rzeczn─ů i ew. komor─Ö celn─ů.
1990r. – Wieniec staje si─Ö so┼éectwem samorz─ůdowej gminy Brze┼Ť─ç Kujawski
2003r. – rozbudowano budynek szko┼éy o pomieszczenia gimnazjum i o hal─Ö sportow─ů, a w 2004r. Po┼é─ůczono szko┼é─Ö z centrum Wie┼äca bezpiecznym ci─ůgiem pieszym
2006r. – w pa┼éacu zlikwidowano dzia┼éalno┼Ť─ç szpitaln─ů, od 2009r. sp├│┼éka ÔÇ×Pa┼éac WieniecÔÇŁ powo┼éana przez Urz─ůd Marsza┼ékowski rozpoczyna tworzenie Centrum Informacji Europejskiej. Zacz─Öto rekonstrukcj─Ö pa┼éacowego parku
2011r. – wybudowano zesp├│┼é boisk zaplecza sportowego szko┼éy
2012r. – Wieniec przeci─Ö┼éa autostrada A1. Zlokalizowano tu Miejsca Obs┼éugi Podr├│┼╝nych

O NICH WATO PAMI─śTA─ć

Leopold Kronenberg, (1812r.-1878r.), bankier, przemys┼éowiec, filantrop, ┼╝. Ernestyna Rozalia Leo. G┼éowa najs┼éawniejszej linii rodowej Kronenberg├│w, silnie zwi─ůzanej z Kujawami i Ziemia Brzesk─ů. Za┼éo┼╝yciel maj─ůtk├│w Kronenberg├│w w Wie┼äcu i w Brzeziu. Rodzina pozostawi┼éa po sobie geograficzne ┼Ťlady utrwalone w nazwach miejscowo┼Ťci (od jego imienia: Leopoldowo)
Stanis┼éaw Leopold Kronenberg, (1846r.-1894r.) filantrop, przemys┼éowiec, finansista, dziedzic Wie┼äca od 1878r. Hodowca koni pe┼énej krwi angielskiej oraz rasowego byd┼éa i owiec. Wzorcowe w Kr├│lestwie Polskim melioracje p├│l, ┼é─ůk i pastwisk w Wie┼äcu i w Brzeziu.
LEOPOLD JULIAN KRONENBERG, ur. 1849r. Finansista, kompozytor, ziemianin, analityk polityczny (m.in. ksi─ů┼╝ka ÔÇ×Polska wobec stron walcz─ůcychÔÇŁ) W 1878r. odziedziczy┼é maj─ůtek Brzezie. Hodowca rasowych koni, byd┼éa i owiec. Po 1918r. po┼Ťwi─Öca si─Ö prowadzeniu maj─ůtk├│w w Wie┼äcu i w Brzeziu, oraz muzyce. Sp┼éaca d┼éugi Filharmonii Warszawskiej, kt├│rej by┼é wsp├│┼éza┼éo┼╝ycielem i okazjonalnym dyrygentem. Umiera w Brzeziu w 1937r.
J├ôZEFINA z RESZK├ôW KRONENBERGOWA, ur. 1885r. ┼╝. Leopolda Juliana, artystka, filantropka, fundatorka organ├│w i in. wyposa┼╝enia ko┼Ťcio┼éa w 1882r. ┼Üwiatowej s┼éawy ┼Ťpiewaczka, porzuca karier─Ö i osiada z m─Ö┼╝em w Brzeziu. W 1889r. rodzi si─Ö c├│rka J├│zefina R├│┼╝a (od jej imienia nazwa wsi R├│zinowo). Umiera 22 lutego 1891r. rodz─ůc syna Leopolda Jana.
LEOPOLD JAN KRONENBERG, ur. 18.02.1891r. w Brzeziu, agronom, ziemianin, kawalerzysta, studiuje agronomi─Ö w Monachium, w I wojnie ┼Ťw. oficer wojsk rosyjskich odznaczony Krzy┼╝em ┼Ťw. Jerzego. W 1916r. nawi─ůzuje kontakt z Komitetem Polskim w Londynie i Polskim Komitetem Narodowym w Pary┼╝u. Po powrocie do Polski w 1918r. do 1921r. bierze udzia┼é w powstaniach w Wielkopolsce i na ┼Ül─ůsku. Mi┼éo┼Ťnik koni, prowadzi hodowle w Brzeziu i w Wie┼äcu, cz┼éonek Towarzystwa Wy┼Ťcig├│w Konnych i Polskiego Zwi─ůzku Je┼║dzieckiego. Z Wand─ů de Montalto pobieraj─ů si─Ö i maj─ů dwoje dzieci ÔÇô Leopolda Wojciecha (ur. 1920r.) i Wand─Ö (ur. 1922r). W czasie II wojny ┼Ťw. ginie jego ┼╝ona (w 1939r.), syn (w 1943r.) i c├│rka (w 1944r.). W konspiracji szkoli akowsk─ů m┼éodzie┼╝ i wydaje pras─Ö podziemn─ů. Po dekrecie z 1944r. o reformie rolnej, na prze┼éomie 1946/47 zmuszony do wyjazdu z Polski. W USA wybrany honorowym prezesem b. ┼╝o┼énierzy AK, zmar┼é w 1971r.
W┼éadys┼éaw Kronenberg, ur. 1848r., utalentowany muzycznie osiad┼é na sta┼ée we Francji gdzie przez sentyment do d├│br rodzinnych komponowa┼é pod pseudonimem ÔÇ×WieniecÔÇŁ.
Walerian Kronenberg, ur. 1859r., czołowy twórca założeń parkowych i ogrodowych na ziemiach polskich, ogrodnik i planista. Profesor Wyższej Szkoły Ogrodniczej w Warszawie
Stanis┼éaw hr Mi─ůczy┼äski, towarzysz i adiutant ks. J├│zefa Poniatowskiego, do jego ┼Ťmierci w nurtach Elstery (19.10.1813r.) w stopniu kapitana. Po kampanii napoleo┼äskiej wr├│ci┼é do Polski i na publicznej licytacji przed trybuna┼éem Cywilnym w Warszawie w 1824r. kupi┼é dobra Wie┼äca i Kuczyny.

Mieczys┼éaw hr. Mi─ůczy┼äski, ur. 1818, syn Stanis┼éawa ÔÇô pu┼ékownika Wojska Polskiego, adiutanta Ks. J├│zefa Poniatowskiego ÔÇô i Michaliny z Prusi┼äskich. Kawaler orderu Virtuti Militari, s─Ödzia pokoju powiatu w┼éoc┼éawskiego. Znany w 2 po┼é. XIX w. kompozytor kujawiak├│w i innych ta┼äc├│w ludowych, m.in. dedykowanych Marii hr. z Wodzi┼äskich Skarbek, muzie S┼éowackiego i Chopina (w 1854 r. doch├│d z tego zeszytu przeznaczy┼é na szpital ┼Ťw. Antoniego we W┼éoc┼éawku). Dziedzic Wie┼äca i Brzezia, w 1847r. po┼Ťlubi┼é Mari─Ö, c├│rk─Ö gen. Augustyna S┼éubickiego i ┼üucji z hr. Zboi┼äskich. W 1851r. w Wie┼äcu urodzi┼éa si─Ö ich jedyna c├│rka, Zdzis┼éawa. Od jego imienia wie┼Ť Mieczys┼éaw a wie┼Ť Witoldowo od 1837r. od Witolda Mi─ůczy┼äskiego. Z kolei nazwy wsi Marianki i Klementynowo przyj─Ö┼éy nazwy od imion Marii i Klementyny Mi─ůczy┼äskich.
ARTUR GOEBEL, ur. 1835r. praktykowa┼é u H. Marconiego, budowniczy dwor├│w, dom├│w bankowych (braci Natanson├│w w Warszawie) szk├│┼é, ko┼Ťcio┼é├│w (m.in. w Wie┼äcu), szpitali i pa┼éac├│w (m.in. w Brzeziu i w Wie┼äcu).
J├│zef Jankowski, kierownik szko┼éy ÔÇô Wieniec zawdzi─Öcza mu odkrycie X-wiecznego portu rzecznego w 1959 roku
Jan Grze┼Ťkowiak, archeolog katedry Archeologii Polski i Powszechnej UMK w Toruniu, w sierpniu 1965r. przeprowadzi┼é badania X-wiecznego portu na rz. Zg┼éowi─ůczce.
M. de Winecz, pleban i kanonik wzmiankowany w 1356r.
KRZYSZTOF SZEMBEK, bp, w 1733r. wystawi┼é z drzewa nowy ko┼Ťci├│┼é ks. pra┼éat Karol Zieli┼äski, g┼é├│wny animator budowy w l. 1880-82 ko┼Ťcio┼éa w Wie┼äcu.

Wzmiankowani ks. wikariusze: 1882r.- Fortunat Bereszczy┼äski, 1883r.- Roman Wi┼Ťniewski, 1885r.-Jan J─Ödrzejewski, 1886r. – Jan Szafra┼äski, 1890r. – Franciszek Plewowski, 1892r. – Wac┼éaw Piotrowski, 1893r.-Mieczys┼éaw Kozakowski, 1899r. – J├│zef Rosi┼äski, 1911r. Antoni Margo┼äski, 1914-20 – Ferdynand Cichocki

Administratorzy strony nie odpowiadaj─ů za komentarze u┼╝ytkownik├│w serwisu.Prosimy pami─Öta─ç i┼╝ w internecie nie jeste┼Ťmy anonimowi, dlatego te┼╝ komentujmy artyku┼éy w spos├│b rozwa┼╝ny i nie naruszaj─ůcy praw drugiego cz┼éowieka.
« »